امام جعفر صادق (ع) ششمین اختر از آسمان امامت و ولایت است که در جامعه آن زمان به نام صادق و دانشمند آل محمد ص شهرت داشت. امام صادق ع بعد از رحلت پدر بزرگوارشان امام محمد باقر (ع) در سنه 117 هجری که توسط عوامل حکومتی بنی امیه مسموم و شهید شده بودند عهده دار مقام ولایت و امامت در جهان تشیع شدند.
فرصت ایجاد شده از درگیری بنی امیه با مخالفان حکومت موجب شد تا کسانی که به نام دفاع از حریم اهل بیت پیامبر قیام کرده بودند، آخرین خلیفه امویان را شکست داده و به این ترتیب دوره جدید از حاکمان به نام بنی عباس بر سرزمینهای اسلامی آغاز گردید.
امام صادق (ع) با آگاهی از عمق استراتژی هر دو گروه بنی امیه و بنی عباس در حاشیه سرگرم گسترش حوزه معارف اسلام و ارشاد و هدایت مردم و دفاع از آرمانهای اسلامی شدند و مصلحت ندیدند در خواستهای همکاری با پیروزمندان عرصه خلافت و یا تلاش در جهت تصاحب کرسی خلافت را پاسخ مثبت دهند.
در عهد امام صادق (ع) به سبب گسترش عرصه فکر و اندیشه ، فرقه های مختلفی اعم از عوامل حکومتی و یا NGOهای مستقل بوجود آمد و دشمنان اسلام با دامن زدن به اختلافات عقیدتی و طرح شبهات دینی تلاش می کردند تا جاذبه اسلام را برای رهپویان طریق هدایت کمرنگ نمایند.
امام صادق (ع) بعنوان جانشین خدا در زمین می بایست مدبرانه و هوشمندانه با این نابسامانیها مبارزه کند و جویبار اسلام را که از قله های زلال نبوی نشات گرفته و در مسیر حیات خود خونهای پاک اجداد طاهرینش، آن را از دسیسه دشمنان حفظ نموده موانع پیش رو را بر طرف کرده و در صراط مستقیم الهی آن را روان سازد، تا تشنگان حقیقت با نوشیدن آن، حیات طیبه ای الهی را با تمام وجود احساس نمایند.
این فرصت استثنائی را شرایط زمانه برای امام فراهم کرد، امام به دور از درگیریهای سیاسی چنان تحول در آموزش و پرورش، تحقیق و توسعه مکتب اسلام ایجاد نمود که تعداد شاگردان حوزه های درسی آن را بالغ بر چهار هزار نفر ذکر کرده اند، نکته ظریف آنکه ، دانشجویان آن حضرت لزوماً برای فراگیری فقه شیعه جمع نشده بودند. تعداد قابل توجهی از دانشجویان در رشته های علم نجوم، زیست شناسی ، تاریخ ادیان، فیزیک، شیمی، ریاضیات، پزشکی ، داروسازی نزد آن حضرت تلمذ میکردند، آوازه دانشگاه امام صادق (ع) در آن زمان تا آنجا شهرت یافت که علاقه مندان به کسب دانش و پژوهش از نقاط دور و نزدیک با مشقات فراوان خود را به حوزه درسی مدینه می رساندند.
در خبرها چنین آمده که شاگردان برجسته امام صادق (ع) و احیاناً دست پروردگان سایر امامان، از مجموع مباحث مطروحه در کلاسهای درسی آن حضرت چهار صد کتاب تالیف نمودند که به چهار صد اصل معروف شد و بعد ها همین منابع، رفرانس محدثین و فقهای بزرگ شیعه ( کلینی – صدوق و شیخ طوسی) برای تدوین کتب اربعه شیعه یعنی کافی، من لایحضره الفقیه _ تهذیب و استبصار گردید.
از نخبه های علمی آن عصر که از محضر امام صادق (ع) خوشه چینی نموده، جابر بن حیان ، شیمی دان معروف است که کتب او در زمینه های کلامی ، زیست شناسی و شیمی در قرون وسطی به زبانهای مختلف ترجمه و قرنها در دانشگاههای اروپایی مورد استفاده بوده است و این نکته ایست که غربیها آن را کتمان نمی کنند.
یکی از مباحث مهم آن حضرت، پاسخهای مستدل امام صادق (ع) به شبهات و تبیین تحریفات می باشد که نقش موثری در شفاف سازی اعتقادات و رفع ابهامات برای همه اعصار و قرون داشت.
مجموعه مباحثات و بحث و گفتگوهای فقهی و پاسخهای آن حضرت به مسایل مطروحه، شرایط استثنائی را برای آن حضرت فراهم نمود که بعد ها مذهب پیروان آمام علی (ع) به نام مذهب جعفری و امام جعفر صادق (ع) به نام رئیس مذهب شیعه در تاریخ ثبت و ضبط گردید.
البته فرصت مغتنمی که نصیب امام صادق (ع) شده بود دیری نپائید، زیرا از یک طرف ، منصور عباسی بر سرزمینهای اسلامی تسلط پیدا کرده بود و دیگر احساس نیاز به بهره مندی از نام امام صادق (ع) و اهل بیت عصمت و طهارت نمـی نمود و لذا برای سرکوب دشمنان ، متوسل به ایجاد رعب و خفقان در جامعه شده و برای توجیه حرکت سبعانه اش گفته بود هنوز بقایای مروانیان و عناصر منتسب به بنی امیه در گوشه و کنار ایجاد مزاحمت می کنند، هنوز فرزندان علی (ع) شمشیرهای خود ر ا غلاف ننموده اند و ما چاره ای جز اعمال خشونت و سرکوب دشمنان نداریم.
امام صادق (ع) از هر فرصتی که بدست می آمد نسبت به افشاگری جنایات حاکمان اقدام و جامعه را به وظیفه براندازی جباران، هدایت می نمودند.
منصور از موقعیت بالای امام صادق (ع) در جامعه هراسناک بود ، لذا در اواخر عمر شریف آن حضرت، محدودیتهای زیادی برای ایشان ایجاد کرد، ایشان را از مدینه به بغداد فراخواند و تحت نظر گرفت، بارها به ساحت مقدس آن حضرت جسارت نمود و سرانجام آن حضرت در سن 65 سالگی و در سنه 148 هجری به تحریک منصور عباسی مسموم و به جوار رحمت حق شتافت، مزار شریف آن حضرت در قبرستان بقیع در مدینه منوره می باشد.


 


از جمله کلمات حکمت آمیز آن حضرت :
فرموده اند ، مسلمان و مومن به کمال شایستگی مطلوب نمی رسد مگر آن که سه خصلت دراو ظهور و بروزداشته باشد :
1- در امر دین به شناخت کافی دست یابد.
2- در مسائل اقتصادی، موازنه و میانه روی را از دست ندهد و با حسن تدبیر و برنامه ریزی حرکت کند.
3- در پیش آمدها و حوادث ، خویشتن دار و شکیبا باشد.
ضایعه شهادت امام صادق (ع) رئیس مذهب شیعه و پیشوای علم و تقوا را به جامعه دانشگاهی تسلیت عرض نموده از درگاه خداوند حکیم و علیم درخواست داریم توفیق پیروی از حضرتش را به همه رهپویان طریق هدایت عنایت فرماید. 

********************************************
دکتر جواد سعید تهرانی
********************************************


برچسب‌ها: مذهبیشهادتامام صادق(ع)شیعهمذهبتشیع

تاریخ : پنج شنبه 93/5/30 | 10:54 صبح | نویسنده : علی اکبر حق پسند ( افچنگی ) | نظرات ()


.: Weblog Themes By Bia2skin :.